Doğal dil işleme (NLP), insan dilini bilgisayarın anlayabileceği bir formata dönüştüren; dilbilim ve yapay zekanın kesişim noktasında yer alan bir teknolojidir. 2024 itibarıyla küresel NLP pazarı 28,4 milyar dolara ulaştı; 2030 yılına kadar yıllık ortalama %27 büyümesi beklenmektedir. ChatGPT’den Google Translate’e, SAP yapay zekâ çözümlerinden sesli asistanlara kadar teknolojik yaşantımızın büyük bölümü NLP altyapısı üzerinde çalışmaktadır.
İçindekiler
Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan temel iletişim aracıdır. Dünyada halihazırda konuşulmakta olan 7.000’in üzerinde dil olması, bu kavramın ne denli önemli olduğunu göstermektedir. Bilgisayar dünyasında ise iki farklı dil türü mevcuttur: programlama dilleri (makine dilleri) ve doğal diller. İnsanların kullandığı diller doğal dil olarak adlandırılır. Doğal dil işleme, bu insan dilini makinenin anlayabileceği biçime aktaran yöntemler bütünüdür.
NLP’nin öneminin artmasının başlıca nedeni yapay zekâ çalışmalarının hızlanmasıdır. Her dilin kendine özgü dilbilgisi kuralları vardır. Türkçe gibi sondan eklemeli dillerde NLP uygulamaları morfolojik yapıya özel yöntemler gerektirmektedir. Evrensel bir şablonla ilerlemek, yanlış veya eksik sonuçlar doğurur.
NLP teknikleriyle bir dilden diğerine otomatik çeviri yapılmasıdır. Google Translate ve DeepL bu alanın en bilinen örnekleridir. Modern dil modelleri artarak çok dilli kurumsal belgelerin işlenmesinde de kullanılmaktadır.
Yapay sinir ağları ve makine öğrenmesi aracılığıyla ses sinyallerinin metne dönüştürülmesidir. Apple Siri, Google Asistan ve kurumsal ses komut sistemleri bu teknolojiyi kullanmaktadır.
Büyük hacimli metin verilerinden otomatik özet üretilmesidir. Kurumsal raporlar, sözleşmeler ve müşteri geri bildirimleri bu yöntemle hızla analiz edilebilir.
Bir metin üzerinden belirli kriterdeki bilgilerin otomatik çıkarılmasıdır. Amaç, büyük veriyi otomatik işleyip insan müdahalesini en aza indirmektir. Fatura veya sözleşme belgelerinin NLP ile analizi buna örnek verilebilir.
Makinenin sorulan sorulardan anlam çıkarıp uygun yanıt vermesidir. ChatGPT ve kurumsal destek botları, doğal dil işlemenin bu dalına dayanmaktadır.
Metin verilerindeki cümle veya kelimelerin önceden belirlenen etiketlere atanmasıdır. Müşteri yorumlarının olumlu/olumsuz olarak sınıflandırılması (duygu analizi) yaygın bir kullanımıdır.
NLP alanında çalışmak için farklı açık kaynak kütüphaneler mevcuttur. En yaygın kullanılanlar: NLTK (Natural Language Toolkit), Apache OpenNLP ve Stanford NLP.
SAP, yapay zekâ ve dijital dönüşüm çözümleri kapsamında NLP teknolojilerini giderek daha fazla kullanmaktadır. SAP’ta belge doğrulama, otomatik fatura işleme ve sözleşme analizi gibi alanlarda NLP altyapısı devreye girmektedir. Dijital dönüşüm sürecini hızlandırmak isteyen firmalar için NLP tabanlı otomasyon kritik bir rekabet aracı haline gelmektedir.
Doğal dil işleme, insan dilinin bilgisayar tarafından anlaşılmasını, işlenmesini ve üretilmesini sağlar. Çeviri, ses tanıma, metin özetleme, duygu analizi ve sohbet botları gibi onlarca uygulamayı kapsar. Kurumsal dünyada müşteri hizmetleri otomasyonundan belge analizine kadar geniş bir yelpazede kullanılır.
Yapay zekâ, makinelerin insan benzeri düşünme ve karar verme kapasitesini kapsayan geniş bir alandır. NLP ise yapay zekânın insan diline odaklanan alt bir dalıdır. Makine öğrenmesi, derin öğrenme ve NLP bir arada kullanılarak günümüzün büyük dil modelleri (GPT, Gemini vb.) oluşturulmuştur.
Türkçe sondan eklemeli ve morfolojik açıdan karmaşık bir dildir. Tek bir kök kelimeden yüzlerce türetilmiş biçim üretilebilir. Bu özellik, İngilizce merkezli geliştirilmiş NLP modellerinin Türkçe’de doğrudan kullanılmasını zorlaştırır ve dile özel model eğitimi gerektirir.
Stanford NLP GroupApache OpenNLPNLTK — Natural Language Toolkit
SAP Fiori ve ABAP Geliştiricisi
SAP Signavio Process Intelligence Nedir?
SAP Signavio Process Transformation Suite’in bir ürünü olan SAP Signavio Process veri odaklı değişime odaklanan bir çözümdür....
SAP Analytics Cloud (SAC) Nedir?
Günümüzde gelişen teknoloji sonucu artan veriler ile yönetimi zorlaşan veri yığınları oluşmaya başladı. Bu verileri anlamlı hale...
SAP Fiori Danışmanı Nasıl Olunur?
SAP Danışmanı, işletmeler için SAP yazılım çözümlerini uygulama, özelleştirme ve destekleme konusunda uzmanlaşmış bir profesyoneldir....
e-Fatura Sıkça Sorulan Sorular: Zorunluluk, Geçiş ve SAP
e-Fatura sıkça sorulan sorular arasında en çok merak edilenler; kimler e-Fatura kullanmak zorunda, geçiş nasıl yapılır, geçmişe dönük...
SAP Bulut Sistemlerinde Üç Katmanlı Genişletilebilirlik Modeli
SAP, müşterilerinin sistemlerini ihtiyaçlarına göre genişletebilmesi için kapsamlı bir çerçeve sunuyor. Bu model sayesinde şirketler, SAP...
BTP Integration Suite API Yönetimi Yetenekleri Nelerdir?
Günümüzün dijital dünyasında, işletmeler sürekli olarak çeşitli uygulamalar, hizmetler ve veriler arasında sorunsuz entegrasyon...
SAP’de EWM Mobgui ve Screen Personas Nedir?
SAP, dijital dönüşüm ve operasyonel verimlilik sağlamak amacıyla işletmelerin ihtiyaçlarına yönelik farklı araçlar sunar. Bu yazıda,...
SAP WM’den Embedded EWM’e Geçiş: Adım Adım Migration Rehberi
SAP WM’den Embedded EWM’e geçiş, salt teknik bir sistem güncellemesi değil; depo süreçlerinin yeniden tasarımını gerektiren...
ABAP CDS Görünümlerine Giriş
Hızla değişen SAP geliştirme dünyasında bir adım önde olmak, verimlilik, performans ve gelişmiş semantikler sunan araçları kullanmayı...
Mailiniz başarıyla gönderilmiştir en kısa sürede sizinle iletişime geçilecektir.
Mesajınız ulaştırılamadı! Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
