SAPUI5 Nedir? Mimarisi, Özellikleri ve Fiori ile İlişkisi

SAPUI5, herhangi bir tarayıcı ile çalışan, Javascript, CSS ve HTML5 tabanlı bir kullanıcı arayüzü (UI) teknolojisidir. SAP Fiori uygulamalarının temel yapı taşını oluşturan SAPUI5, kurumsal web uygulamalarında modern ve duyarlı kullanıcı deneyimi sunmak için SAP tarafından geliştirilmiş açık standartlara dayalı bir framework'tir.

SAPUI5 uygulamaları geliştirebilmek için çeşitli ön koşullar bulunmaktadır. Bunlar;

• HTML Temelleri – HTML dosya yapısına hâkim olmak gerekir. Ayrıca, HTML5 konusunda temel bilgiye sahip olmak bir ön koşuldur.
• CSS – Zorunlu olmamakla birlikte, CSS konusunda temel bilgilere sahip olunması tercih edilir.
• JavaScript – SAPUI5'e başlamadan önce bilinmesi gereken, en önemli dildir. SAPUI5'in teknik yapısı tamamen JavaScript ve diğer JS kütüphanelerine bağlıdır.

Neden SAPUI5?

SAPUI5, HTML5 için kullanıcı ara yüzü geliştirme araç seti (User Interface Development Toolkit) olarak ifade edilebilir. Ayrıca SAPUI5, SAP alanındaki en son gelişmelerden bir tanesidir.

SAP, kullanıcı ara yüzünü uzun vadede ince ve esnek hale getirmek için uğraşmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen SAPUI5, SAP'nin UI'ye geçişinin bir işaretidir. SAPUI5 ile SAP Fiori ürünlerinin de çok daha kullanıcı odaklı bir tasarıma geçiş yaptığını söyleyebiliriz. JavaScript, HTML5 ve CSS teknolojilerinin bu konudaki başarısı yadsınamaz bir gerçektir. Ayrıca SAPUI5'in OpenUI5 adında bir açık kaynak sürümü de vardır.

Bu teknolojiyle meydana getirilen UI oldukça basittir ve kullanımı kolaydır. Aynı zamanda birden fazla cihazla da uyumlu olarak kullanılabilmektedir. Aynı tasarımı mobil, tablet ve masaüstü sürümlerinin tamamında benzer şekilde kullanıcıya gösterebiliriz.

SAPUI5 Mimarisi

SAPUI5 uygulamasının çalıştırılmasında üç sistem bulunmaktadır. Back-end, front-end ve ara sistem.

• Back-end Sistem: Back-end olarak ECC, SRM veya CRM içeren SAP sistemlerini kullanabiliriz. ABAP ögelerinden oluşmaktadır.
• Ara Sistem: Front-end ile back-end arasında Netweaver Gateway Server yer almaktadır. Tüm veritabanı sorgularını burada yazabiliriz.
• Front-end Sistem: SAPUI5 yardımcı yazılımı, tarayıcılarda ve diğer tüm cihazlarda gösterilmesi amacıyla tüm UI ögelerine sahip olan sistemdir.

Sistem Bağlantısı

SAP sistemi kayıtları tablolar halinde kaydetmektedir. Netweaver Gateway servisi, SAP sistemlerinden verileri alarak XML, JSON veya XSL formatında OData servisi oluşturur. Front-end tarafından HTTPS istekleri oluşturularak kayıtlar için sunuculara istekler atılır. Veri döndükten sonra UI5 tarafında formlar, grafikler, tablolar vb. tüm UI ögeleri gerçek veriler ile doldurulabilir.

SAP'ye Genel Bakış

SAP, kurumsal web programları için zengin kullanıcı ara yüzlerine sahip uygulamalar oluşturmak üzere kullanıcıların kullanıcı düzeylerini geliştirmek için kullanabilecekleri çok sayıda ekipman sunar. Maksimum ortak etkinleştirme araçları şunları içerir: Tema Tasarımcısı, NWBC ve Side Panel, FPM Ekranları.

SAPUI5'in Özellikleri

• Kod ve uygulama aşamasında genişletilebilirlik ilkeleri sağlar.
• Model-View-Controller (MVC) sağlar ve bağlama yöntemlerini kaydeder.
• JavaScript, CSS ve HTML5 gibi açık standartları temel alır.
• CSS'ye dayalı tema yardımı sağlar.

SAPUI5'in Avantajları

• Üretkenliğin artmasını sağlar.
• Kullanıcı adaptasyonunu artırır.
• Daha az manuel hata çıkmasını sağlar.
• Eğitim ücretini azaltır.
• SAP makinesinin yüksek performansından güç alır.
• Mükemmel tasarlanmış API'ye sahiptir.

SAPUI5'in Desteklediği Tarayıcılar

• Chrome
• Firefox
• Safari
• Edge

SAPUI5 Versiyon Değişiklikleri

Bağlantıdaki SDK dokümanını takip ederek son çıkan versiyonlar hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. SAPUI5'te veri bağlama hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenler için SAPUI5 veri bağlama (data binding) rehberimizi de inceleyebilirsiniz.

SAPUI5 teknolojisi ile geliştirmiş olduğumuz SAP Fiori çözümlerimiz hakkında bilgi sahibi olmak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

SAPUI5 ile OpenUI5 arasındaki fark nedir?

SAPUI5, SAP’nin ticari ürünü olup çeşitli SAP spesifik kütüphaneleri ve kurumsal destek kapsamaktadır. OpenUI5 ise SAPUI5’in Apache 2.0 lisansıyla açık kaynaklı sunulan versiyonudur. Temel fark, SAPUI5’in SAP’ye özgel belirli kütüphaneleri ve daha geniş kapsama sahip olmasıdır. SAP projelerinde çalışan geliştiriciler SAPUI5’i, bağımsız projeler ise OpenUI5’i tercih edebilir.

SAPUI5 öğrenmek ne kadar sürer?

Temel JavaScript, HTML5 ve CSS bilgisine sahip bir geliştiricinin SAPUI5 framework’ünü öğrenmesi genellikle 2–4 hafta sürmektedir. OData servis entegrasyonu ve MVC mimarisini kavramak ek 2–4 hafta gerektirebilir. Gerçek kurumsal SAP projesinde çalışabilir düzeye ulaşmak için 3–6 aylık deneyim önerilir. SAP’nin resmi SAPUI5 SDK belgeleri ve çok sayıda örnek uygulama öğrenme sürecini kısaltmaktadır.

SAPUI5 ile Fiori uygulaması geliştirmek için hangi araçlar kullanılır?

Fiori uygulama geliştirme için en yaygın kullanılan IDE SAP Business Application Studio (BAS)’tır; bu, SAP BTP üzerinde bulut tabanlı bir geliştirme ortamıdır. Lokal geliştirme için VS Code ile SAP Fiori Tools eklentisi de tercih edilmektedir. Geliştirme araçlarının detayları ve ABAP tabanıyla entegrasyonu için SAP Fiori danışmanlığı hakkında bilgi alabilirsiniz.

Referanslar

SAPUI5 Resmi SDK Dokümantasyonu
SAPUI5 Veri Bağlama (Data Binding) — MDP Group
SAP Fiori Nedir? Danışmanlık Rehberi — MDP Group

Nur Türkay

SAP Fiori ve ABAP Geliştiricisi