Kimler e-İrsaliye Mükellefidir?

Dijital dönüşüm çözümleri arasında en çok tercih edilen uygulamalarından biri e-İrsaliye uygulamasıdır. Ticari faaliyetlerde bulunan şirketler için dijital ortamda düzenlenen ve elektronik formatta müşteriye ulaştırılan irsaliye, hem maliyet hem de zaman açısından oldukça avantajlıdır. Ancak çoğu dijital dönüşüm uygulamasında da olduğu gibi e-İrsaliye kullanımının zorunlu tutulduğu vergi mükellefleri mevcuttur. Bu zorunlulukların kapsadığı kişiler ve zorunluluğun başlangıç tarihi Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından yayınlanan bildiriyle net bir şekilde ifade edilmiştir. Bildirinin en önemli bölümlerini özetlediğimiz bu yazıda, E-İrsaliye zorunluluğunun önemli detaylarını sizlere aktardık.

e-İrsaliye Nedir?

e-İrsaliye ticari olarak gerçekleşen mal satışlarının ardından satıcı firmanın sevkiyat için oluşturduğu irsaliye belgesinin dijital versiyonudur. E-İrsaliye belgesinde sevkiyat işlemi gerçekleşen mal, malın miktarı ve alıcıya ait bilgiler bulunmak zorundadır. Türkiye'de e-İrsaliye, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen formata uygun olarak oluşturulmak zorundadır.

e-İrsaliye Zorunlu Mudur?

Evet, e-İrsaliye kullanımı belirli koşulları sağlayan veya belirli sektörlerde faaliyet gösteren mükellefler için zorunlu tutulmuştur. Bu zorunluğu kapsayan kişi ve kuruluşlar yazının devamında detaylı olarak açıklanmaktadır.

Kimler e-İrsaliye Kullanmak Zorunda?

e-Fatura mükellefi ve 2021 - veya müteakip hesap dönemleri brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) 25 Milyon Türk Lirası ve üzeri olan vergi mükellefleri 01.07.2022 itibariyle e-İrsaliye kullanmak zorundadır.

• Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) Kanununa ekli (I) sayılı listedeki malların imalatını, ithalatını, teslimini vb. gerçekleştirebilmek için EPDK’dan lisans (bayilik lisansı dahil) alan mükellefler.
• Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (III) sayılı listedeki malların imalatını, inşa, ithalini ve distribütör/ana bayi şeklinde pazarlamasını gerçekleştiren mükellefler.
• 04.06.1985 tarihli ve 3213 sayılı “Maden Kanunu” kapsamında hazırlanan işletme sertifikası/ruhsatı sahipleri ve işletme sertifikası/ruhsatı sahipleri ile yaptıkları sözleşmeye istinaden maden üretim faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişi mükellefler.
• 04.04.2001 tarihli ve 4634 sayılı “Şeker Kanunu”nun ikinci maddesinin “e” bendinde tanımına yer verilen şekerin (beyaz şeker), kahverengi şeker, rafine şeker, yarı beyaz şeker ve ham şeker olarak sınıflandırılan, pancar veya kamıştan üretilen kristallendirilmiş sakaroz ile nişasta kökenli izoglukoz, likid ya da kurutulmuş halde glikoz şurubu, sakaroz veya invert şeker veya her iki şekerin karışımının suda çözünmesiyle oluşan çözelti ve invert şeker şurubu ile inülin şurubu) imalini gerçekleştiren mükellefler.
• e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan mükelleflerden demir ve çelik (GTİP 72) ile demir veya çelikten eşyaların (GTİP 73) imali, ithali veya ihracı faaliyetinde bulunan mükellefler
• Tarım ve Orman Bakanlığınca gübre üretim ve tüketiminin kayıt altına alınmasına yönelik oluşturulan Gübre Takip Sistemi’ne kayıtlı kullanıcılar.
• 11.03.2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticaretiyle iştigal eden mükellefler.

e-İrsaliye’ye  Geçiş Zorunluluğunun Başlangıç Tarihi nedir?

Meyve ve sebze ticareti yapan tüccar veya komisyoncu kişiler/kuruluşlar için 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren e-İrsaliye kullanımı zorunlu tutulmuştur. Diğer mükellefler, 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren e-İrsaliye’ye geçmek zorundadır.

e-İrsaliye Kimlere Düzenlenir?

Yazımızın ilk kısmında da belirttiğimiz üzere irsaliye, gerçekleşen bir ticari faaliyet sonucunda malın sevkiyatında kullanılmak için oluşturulan belgedir. Bu doğrultuda işletmeler bir ürün satışı gerçekleştirdiği ve sevkiyat yapacağı müşterilerine e-İrsaliye düzenleyebilir.

Malın sevkiyatı esnası sırasında alıcısının bilinmediği durumlarda matbu sevk irsaliyesinde olduğu gibi  “Muhtelif Müşteriler” tipinde e-İrsaliye düzenlenmesi gerekir. e-İrsaliye düzenlenirken VKN/TCKN alanına 5555555555 yazılmalı, Ad-Soyad/unvan kısmına ise “muhtelif müşteriler” yazılarak e-İrsaliye belgesi oluşturulmalıdır.

SAP e-İrsaliye çözümümüz hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.